Investeer in een betere preventie om beroepsziekten te voorkomen en maak het voor werkenden met een beroepsziekte mogelijk om snel en zonder hoge drempels maatschappelijke erkenning te krijgen voor het feit dat ze ziek zijn geworden door hun werk, als gevolg van het werken met gevaarlijke stoffen. Die erkenning bestaat uit een algemene financiële tegemoetkoming. Dat adviseert de Commissie vergemakkelijking schadeafhandeling beroepsziekten in haar rapport Stof tot nadenken, dat voorzitter Ton Heerts vandaag heeft aangeboden aan staatssecretaris Tamara van Ark van SZW.

“Nu is het tijd om door te pakken, en slachtoffers van een beroepsziekte die is ontstaan door het werken met gevaarlijke stoffen sneller te erkennen en tegemoet te komen”, aldus Ton Heerts. Jaarlijks sterven ongeveer 4100 mensen als gevolg van een beroepsziekte. Van hen overlijden de meesten, ruim 3000, omdat ze onvoldoende beschermd hebben gewerkt met gevaarlijke stoffen. Veel slachtoffers van een beroepsziekte, die compensatie vragen voor de schade die ze lijden, raken verstrikt in een juridische strijd met lange procedures en hoge kosten. Andere slachtoffers nemen die stap niet eens omdat het aansprakelijkheidsrecht – de weg waarlangs compensatie verkregen moet worden – voor hen te hoge obstakels opwerpt.

Preventie
Een meer verplichtend arbeidsomstandighedenbeleid en een betere handhaving moet bedrijven aanzetten om te investeren in preventie, het voorkómen dus van beroepsziekten. De commissie bepleit een sluitende aanpak te ontwikkelen rond de verplichtingen uit de Arbowet. Voor werkgevers moet het opstellen van een goede Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E), een registratie van gevaarlijke stoffen en een blootstellingsregistratie even vanzelfsprekend worden als het invullen van een belastingformulier. Bij de inkoop van nieuwe producten moet bovendien nadrukkelijker rekening gehouden worden met de gezondheidszorgrisico’s die de in die producten verwerkte gevaarlijke stoffen kunnen hebben (zoals onlangs door de staatssecretaris van Defensie voorgesteld). Publieke opdrachtgevers moeten er zich bij aanbestedingen bovendien van vergewissen dat opdrachtnemers de Arboregels naleven.

Ton Heurts overhandigt het advies van de Commissie vergemakkelijking schadeafhandeling beroepsziekten aan staatssecretaris Tamara van Ark van SZW

Ton Heerts overhandigt het advies van de Commissie vergemakkelijking schadeafhandeling beroepsziekten ‘Stof tot nadenken’ aan staatssecretaris Tamara van Ark van SZW.

Verder adviseert de commissie te investeren in een stevige infrastructuur voor kennis, diagnose en behandeling van beroepsziekten. Een onafhankelijke arbeidsgeneeskundige organisatie moet de bestaande kennis en expertise bundelen, verder ontwikkelen en uitdragen. Een helder en krachtig boete- en toezichtbeleid moet een extra stimulans vormen voor bedrijven om de verantwoordelijkheid voor veilige en gezonde arbeidsomstandigheden adequaat op te pakken; zo adviseert de commissie aan de staatssecretaris een passende boete in het leven te roepen voor werkgevers die verwijtbaar handelen.

Tegemoetkoming slachtoffers beroepsziekten
De door de commissie voorgestelde algemene tegemoetkoming moet snel en zonder hoge drempels verkregen kunnen worden. Voorwaarde is dat het aannemelijk is dat een ziekte veroorzaakt is door het werken met gevaarlijke stoffen. Zo’n regeling moet openstaan voor alle (voormalig) werkenden die getroffen zijn door een beroepsziekte als gevolg van het werken met gevaarlijke stoffen; zo geeft de samenleving uitdrukking aan haar betrokkenheid bij het leed dat door het werken met gevaarlijke stoffen in het arbeidsproces is veroorzaakt, aldus de commissie.

De maatschappelijke erkenning voor slachtoffers kan gefinancierd worden uit een nieuw op te richten fonds beroepsziekten. Aan de hand van vooraf bepaalde wetenschappelijke criteria beoordeelt een onafhankelijk panel van medisch specialisten en arbeidshygiënisten of betrokkene inderdaad lijdt aan een beroepsziekte als gevolg van het werken met gevaarlijke stoffen op het werk en in aanmerking komt voor een tegemoetkoming. Daarbij is het volgens de commissie raadzaam om een lijst met stoffen gerelateerde ziekten vast te stellen, die als beroepsziekte kunnen worden aangemerkt.